Hisse Senedinde Zekat Nasıl Hesaplanır?
Borsada uzun vadeli yatırım amacıyla (alım-satım/trading değil, "yatırımcı" sıfatıyla) hisse tutan kişilerin zekat yükümlülüğü, elindeki hissenin piyasa değeri üzerinden değil, şirketin ticari varlıkları üzerinden hesaplanır. Bu, birçok yatırımcının bilmediği ama zekat hesabını önemli ölçüde değiştiren bir detaydır.
Neden Piyasa Değeri Üzerinden Hesaplanmaz?
Bir şirketin piyasa değeri; fabrika, bina, marka değeri gibi zekata tabi olmayan duran varlıkları da içerir. Zekat, klasik fıkıh anlayışında ticaret malı ve nakit benzeri varlıklar üzerinden alınır. Hisse senedi de aslında şirketin bir parçasına ortaklığı temsil ettiği için, zekat hesabı şirketin bilançosundaki "zekata tabi" kalemlere indirgenir.
Adım Adım Hesaplama Mantığı
- 1. Adım: Şirketin bilançosundan "dönen varlıklar" (nakit, alacaklar, stoklar) toplamını bulun.
- 2. Adım: Bu toplamdan kısa vadeli yükümlülükleri (borçları) düşün — kalan net zekata tabi varlık tutarıdır.
- 3. Adım: Bu tutarı toplam hisse sayısına bölerek "hisse başına zekata tabi değer" bulun.
- 4. Adım: Elinizdeki hisse adediyle çarpıp, üzerinden %2,5 (kırk günde bir kırkta bir) hesaplayın.
Alım-Satım (Trading) Amaçlı Hisseler Farklıdır
Eğer hisseyi uzun vadeli ortaklık niyetiyle değil, kısa vadeli alım-satım (ticaret malı) amacıyla tutuyorsanız, fıkhi görüşe göre zekat hesabı piyasa değeri üzerinden yapılabilir — çünkü bu durumda hisse, klasik ticaret malına daha yakın kabul edilir. Niyet (yatırım mı, ticaret mi) burada belirleyicidir.
Pratikte Nasıl Bilgiye Ulaşılır?
Şirketlerin dönen varlık ve kısa vadeli yükümlülük rakamlarına Kamuyu Aydınlatma Platformu'ndaki (KAP) bilançolardan ulaşılabilir. Bazı katılım finans kuruluşları ve zekat hesaplama araçları, BIST Katılım Endeksi'ndeki şirketler için bu oranı önceden hesaplayıp yayınlar; bu da işlemi kolaylaştırır.
Sık Sorulan Sorular
Hissenin tamamı için mi yoksa sadece kâr payı için mi zekat verilir?
Zekat, hissenin temsil ettiği zekata tabi varlık değeri üzerinden hesaplanır (dönen varlıklar esaslı), sadece alınan temettü/kâr payı üzerinden değil.
Zekat oranı hisse senedinde de %2,5 mi?
Evet, kırkta bir (yaklaşık %2,5) oranı hisse senedi zekatında da esas alınır; değişen matrahın nasıl hesaplandığıdır, oran sabittir.
BIST Katılım Endeksi'ndeki her şirket zekata uygun mu?
Endekste yer alması faizsizlik kriterlerine uygunluğu gösterir, ancak zekat matrahı her şirket için ayrı hesaplanmalıdır çünkü bilanço yapıları farklıdır.
Katılım Plus ile bu konuyu kendi verilerinle saniyeler içinde hesapla.
Uygulamayı Aç